Samenvatting

• Beschrijving klachten: De ziekte van Bechterew, ook wel axiale spondyloartritis of ankyloserende spondylitis genoemd, kan naast lage rug en bekken ook de borstwervelkolom en ribben stijver maken.
• Ontstaanswijze: Ontstekingen kunnen optreden bij gewrichten en aanhechtingen rond wervelkolom, ribben en borstkas. Daardoor kan de borstkas minder soepel meebewegen.
• Symptomen: Klachten kunnen bestaan uit bovenrugstijfheid, pijn tussen schouderbladen, rib- of borstwandpijn, ochtendstijfheid, vermoeidheid en soms pijn bij diep inademen.
• Diagnose: De diagnose wordt gesteld door huisarts/reumatoloog op basis van het totale klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek, HLA-B27 en waar nodig beeldvorming van SI-gewrichten en wervelkolom.
• Behandeling en herstel: Behandeling bestaat uit medische begeleiding, medicatie waar nodig, actief blijven bewegen, fysiotherapie, houdingsoefeningen, ademhalingsoefeningen en leefstijlaanpassingen zoals stoppen met roken.

Beschrijving klachten

De ziekte van Bechterew is een chronische ontstekingsaandoening van de wervelkolom en het bekken. De moderne verzamelnaam is vaak axiale spondyloartritis. De aandoening begint meestal rond de lage rug of SI-gewrichten, maar kan later ook invloed hebben op de borstwervelkolom, ribben en borstkas.

Bij betrokkenheid van de borstwervelkolom kunnen de gewrichten tussen wervels, ribben en borstbeen stijver of gevoeliger worden. Daardoor kan pijn ontstaan tussen de schouderbladen, rondom de ribben of aan de voorzijde van de borstkas. Sommige mensen merken dat diep inademen, draaien van de bovenrug, lang zitten of rechtop strekken lastiger wordt.

Deze versie is bewust gericht op de regio borstwervelkolom en ribben. De nadruk ligt hier op bovenrugstijfheid, ribbeweging, borstkasexpansie, ademhaling en houding. Pijn op de borst kan bij Bechterew door rib-/borstwandklachten komen, maar moet altijd veilig beoordeeld worden als er sprake is van benauwdheid, drukkende pijn, uitstraling naar arm/kaak, zweten, misselijkheid of een onwel gevoel.

Uitleg afbeelding: De afbeelding laat zien hoe ontstekingen en stijfheid bij Bechterew invloed kunnen hebben op de wervelkolom. In de borstwervelkolom en ribben kan dit zorgen voor bovenrugstijfheid, minder borstkasbeweging en soms pijn bij diep ademhalen.

Waarom Bechterew ook bij rib- en bovenrugklachten kan passen

De ribben bewegen mee met de borstwervelkolom en het borstbeen. Als gewrichten en aanhechtingen in deze regio ontstoken of stijver worden, kan dat invloed hebben op houding, draaien van de bovenrug en diep ademhalen.

Ontstaanswijze

De exacte oorzaak van de ziekte van Bechterew is niet volledig bekend. Waarschijnlijk ontstaat de aandoening door een combinatie van erfelijke aanleg, afweerreacties en omgevingsfactoren. Bij klachten rond borstwervelkolom en ribben gaat het vooral om ontsteking en stijfheid in het bovenste deel van de wervelkolom en borstkas.

• Ontsteking in de wervelkolom: Bij Bechterew kunnen ontstekingen ontstaan op plekken waar gewrichten, banden en pezen aan bot hechten. Dit kan stijfheid en bewegingsbeperking geven.
• Betrokkenheid van ribgewrichten: De gewrichten tussen ribben, borstwervels en borstbeen kunnen gevoeliger of stijver worden, waardoor ademhaling en draaien van de romp pijnlijker kunnen zijn.
• Uitbreiding vanuit lage rug en bekken: De aandoening begint vaak rond de SI-gewrichten en lage rug, maar kan zich uitbreiden naar borstwervelkolom, ribben en nek.
• Houdingsverandering: Door bovenrugstijfheid kan iemand meer voorover gaan staan of zitten. Dit kan extra spanning geven tussen schouderbladen, nek en borstkas.
• Erfelijke aanleg: HLA-B27 komt vaker voor bij mensen met axiale spondyloartritis, maar is geen sluitende ja/nee-test.
• Afweerreactie: Het immuunsysteem speelt een rol bij de ontstekingsactiviteit. Klachten kunnen wisselen tussen rustigere periodes en opvlammingen.
• Roken: Roken wordt ongunstig gezien bij Bechterew en kan extra nadelig zijn wanneer borstkasbeweging, conditie of longfunctie al onder druk staat.
• Langdurige houding en weinig beweging: Lang zitten, beeldschermwerk of weinig bewegen veroorzaakt Bechterew niet, maar kan bovenrug- en ribstijfheid wel duidelijker voelbaar maken.

Borstkasstijfheid vraagt om actief onderhoud

Bij Bechterew is het belangrijk om de borstwervelkolom en ribben zo soepel mogelijk te houden. Rustig bewegen, regelmatig strekken en ademhalingsoefeningen kunnen helpen om de borstkasbeweging te onderhouden.

Symptomen

• Bovenrugstijfheid: Vooral in de ochtend, na rust of na lang zitten.
• Pijn tussen de schouderbladen: Vaak zeurend, diep of stijf aanvoelend.
• Rib- of borstwandpijn: Pijn kan voelbaar zijn aan de zijkant van de ribben, voorzijde van de borstkas of rondom het borstbeen.
• Pijn bij diep ademhalen: Door stijfheid of gevoeligheid van ribgewrichten kan diep inademen pijnlijk of beperkt voelen.
• Beperkte borstkasbeweging: De borstkas zet minder makkelijk uit bij ademhaling of inspanning.
• Verergering door rust: Lang stilzitten of liggen kan stijfheid en pijn versterken.
• Verbetering door bewegen: Rustig wandelen, draaien, strekken en mobiliteitsoefeningen geven vaak verlichting.
• Houdingsverandering: Bovenrug en schouders kunnen meer naar voren komen te staan bij langdurige stijfheid.
• Vermoeidheid: Chronische ontsteking, pijn en slechter slapen kunnen veel energie kosten.
• Combinatie met lage rug of SI-klachten: Bovenrug- en ribklachten komen vaak niet los voor, maar samen met lage rugpijn, diepe bilpijn of ochtendstijfheid.
• Oogontsteking: Een rood, pijnlijk oog met lichtschuwheid of wazig zien vraagt dezelfde dag medische beoordeling.
• Alarmsignalen: Neem direct contact op met huisarts, huisartsenpost of 112 bij drukkende borstpijn, benauwdheid, pijn met uitstraling naar arm/kaak/rug, zweten, misselijkheid, flauwvallen, koorts, ernstig ziek zijn, plots hevige pijn na trauma of nieuwe neurologische uitval.

Borstpijn nooit automatisch aan Bechterew koppelen

Rib- of borstwandpijn kan bij Bechterew passen, maar pijn op de borst kan ook een hart-, long- of andere medische oorzaak hebben. Bij drukkende pijn, benauwdheid, uitstraling, zweten, misselijkheid of een onwel gevoel is snelle medische beoordeling nodig.

Diagnose

De diagnose ziekte van Bechterew wordt niet gesteld op basis van alleen rib- of bovenrugklachten. De huisarts of reumatoloog kijkt naar het totale patroon: beginleeftijd, lage rug- of bekkenklachten, ochtendstijfheid, nachtelijke pijn, verbetering door bewegen, familiegeschiedenis, psoriasis, darmontsteking, peesaanhechtingsklachten en oogontsteking.

Bij klachten rond borstwervelkolom en ribben wordt ook gekeken naar de beweeglijkheid van de bovenrug, houding, ribbeweging, borstkasexpansie, ademhaling en pijnprovocatie bij bewegen of diep inademen. Tegelijk moet borstpijn veilig worden beoordeeld, zodat hart- of longklachten niet worden gemist.

Bij verdenking op axiale spondyloartritis volgt meestal verwijzing naar een reumatoloog. Bloedonderzoek kan helpen, bijvoorbeeld naar ontstekingswaarden en HLA-B27. Normale ontstekingswaarden of een negatieve HLA-B27-test sluiten Bechterew niet volledig uit.

Beeldvormend onderzoek richt zich vaak op de SI-gewrichten en wervelkolom. Een röntgenfoto kan veranderingen tonen bij langer bestaande ziekte. Een MRI kan in een vroegere fase soms actieve ontsteking zichtbaar maken.

Twijfel je of je borstkas-, rib- of bovenrugklachten passen bij alarmsignalen of bij fysiotherapie?

Start de Klachtencheck

(Zelf)behandeling en herstel

De ziekte van Bechterew is een chronische aandoening. Bij klachten rond borstwervelkolom en ribben richt behandeling zich op het verminderen van ontsteking, behouden van borstkasbeweging, verbeteren van houding en veilig blijven bewegen.

• Medische behandeling via arts of reumatoloog: Medicatie kan nodig zijn om pijn en ontsteking te remmen. Denk aan NSAID’s of, bij actieve ziekte en onvoldoende effect, biologische of gerichte ontstekingsremmende medicatie via de reumatoloog. Gebruik ontstekingsremmers alleen volgens advies van arts of apotheek.
• Blijven bewegen: Regelmatig bewegen is belangrijk. Wandelen, fietsen, zwemmen en rustige mobiliteitsoefeningen kunnen helpen om wervelkolom, ribben en borstkas soepel te houden.
• Ademhalingsoefeningen: Rustige diepe ademhaling kan helpen om de borstkasbeweging te onderhouden. Forceer niet bij benauwdheid, scherpe pijn of druk op de borst.
• Fysiotherapie en oefentherapie: Een fysiotherapeut kan helpen met borstwervelkolommobiliteit, ribbeweging, houding, ademhaling, schouderbladcontrole, kracht en veilige oefenopbouw. Vind waar passend een praktijk via de BehandelaarWijzer.
• Gericht oefenprogramma: Bij borstkas- en ribklachten door Bechterew zijn rustige rotaties, strekking van de bovenrug, diepe ademhaling, houdingsoefeningen en rompkracht belangrijk. Een trainingsschema op maat kan ondersteunen als zelfstandig oefenen verantwoord is.
• Acute opvlamming: Bij een flare-up kan tijdelijk aanpassen van belasting nodig zijn. Overleg met huisarts of reumatoloog als opvlammingen vaak terugkomen, lang aanhouden of toenemen.
• Oefenmateriaal voor thuis: Een oefenmat is praktisch voor dagelijkse mobiliteits- en houdingsoefeningen. Een oefenbal kan later nuttig zijn voor rustige bovenrugmobiliteit en rompcontrole als dit veilig en pijnarm kan.
• Werkhouding afwisselen: Lang zitten en beeldschermwerk kunnen bovenrug- en ribstijfheid versterken. Wissel zitten, staan en lopen regelmatig af.
• Stoppen met roken: Stoppen met roken is sterk aan te raden. Roken kan ongunstig zijn voor ontsteking, longfunctie, conditie en het beloop van Bechterew.
• Let op ogen, huid en darmen: Een rood, pijnlijk oog met lichtschuwheid of wazig zien vraagt dezelfde dag medische beoordeling. Bespreek ook psoriasis, aanhoudende darmklachten of gewrichtsontstekingen met je arts.
• Borstpijn veilig beoordelen: Neem direct contact op met huisarts, huisartsenpost of 112 bij drukkende borstpijn, benauwdheid, uitstraling, zweten, misselijkheid, flauwvallen of een onwel gevoel.
• Trauma serieus nemen: Bij gevorderde stijfheid kan de wervelkolom kwetsbaarder zijn. Neem na een val, ongeluk of nieuwe heftige bovenrug-/ribpijn contact op met een arts.
• Leefstijl en herstel: Voldoende slaap, regelmatige beweging, gezonde voeding, stressregulatie en herstelmomenten ondersteunen belastbaarheid. Meer informatie staat op gezonde leefstijl of in de e-learning gezonde leefstijl.