Samenvatting

• Beschrijving klachten: Popliteus tendinitis is een overbelastingsklacht van de popliteuspees aan de achter-buitenzijde van de knie. De klacht wordt soms ook heuvelknie genoemd.
• Ontstaanswijze: Klachten ontstaan vaak door overbelasting, vooral bij bergaf lopen of hardlopen, veel kniebuigingen, draaien, afremmen of een te snelle trainingsopbouw.
• Symptomen: Typisch zijn pijn aan de achter- of buitenzijde van de knie, gevoeligheid bij belasting, klachten bij traplopen, hurken, bergaf lopen of hardlopen en soms stijfheid na inspanning.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenpatroon en lichamelijk onderzoek. Beeldvorming kan helpen om andere oorzaken van pijn in de knieholte of achterzijde van de knie uit te sluiten.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling bestaat meestal uit relatieve rust, load management, oefentherapie, tijdelijke aanpassing van sportbelasting en geleidelijke opbouw van kracht en belastbaarheid.

Beschrijving klachten

Popliteus tendinitis, ook wel heuvelknie, ontsteking van de popliteuspees, popliteal tendon inflammation of popliteus tendonitis genoemd, is een overbelastingsklacht van de popliteuspees. De popliteus is een kleine maar belangrijke spier aan de achterzijde van de knie die helpt bij het controleren van draaibewegingen en het “ontgrendelen” van de knie bij het begin van buigen.

Bij irritatie of overbelasting van deze pees ontstaat meestal pijn aan de achter-buitenzijde van de knie of in de knieholte. Klachten worden vaak erger bij bergaf lopen of hardlopen, traplopen, draaien, afremmen, hurken of andere bewegingen waarbij de knie onder belasting buigt of roteert.

Omdat pijn in de knieholte of aan de achterzijde van de knie meerdere oorzaken kan hebben, is het belangrijk om ook andere structuren mee te nemen in de beoordeling, zoals meniscusletsel, bandletsel of andere pees- en spierklachten rond de knie.

De popliteusspier en zijn functie

De popliteus is een kleine diepliggende spier aan de achterzijde van de knie. Hij loopt van de buitenzijde van het bovenbeen naar de achter-binnenzijde van het scheenbeen en helpt onder andere bij controle van rotatie en buiging van de knie.

• Stabiliteit: de popliteus helpt de knie stabiel te houden, vooral bij draaibewegingen.
• Ontgrendelen van de knie: de spier helpt de knie vanuit volledige strekking in beweging te brengen.
• Controle tijdens belasting: vooral bij afremmen, draaien, heuvelaf lopen of hardlopen speelt de popliteus een belangrijke rol.

Als de pees van deze spier overbelast raakt, kan dit leiden tot lokale pijn en functiebeperking aan de achter- of buitenzijde van de knie.

Toelichting afbeelding: De popliteus is een kleine diepliggende spier aan de achterzijde van de knie die helpt bij stabiliteit, rotatiecontrole en het starten van de kniebuiging.

Ontstaanswijze

• Overbelasting: vooral door veel of intensief bergaf wandelen of hardlopen.
• Herhaalde kniebuiging onder belasting: bijvoorbeeld bij traplopen, hurken of sport.
• Draaibewegingen en afremmen: vooral bij sport waarbij veel van richting wordt veranderd.
• Snelle toename van activiteit: een te snelle opbouw van training of belasting.
• Veranderde loop- of bewegingspatronen: bijvoorbeeld door voetstand, techniek of compensatiegedrag.
• Stijfheid of verminderde controle: van heup, knie, enkel of omliggende spieren.
• Direct trauma: in sommige gevallen na een verdraaiing of ongeval van de knie.

Symptomen

• Pijn aan de achter- of buitenzijde van de knie: vaak rond de knieholte of posterolaterale knie.
• Pijn bij bergaf lopen of hardlopen: dit is een typische provocerende activiteit.
• Pijn bij traplopen, hurken of draaien: vooral bij belasting van de gebogen knie.
• Gevoeligheid bij drukken: aan de achter-buitenzijde van de knie.
• Stijfheid na inspanning: vooral na lopen, sporten of langdurige belasting.
• Startpijn: klachten bij opstaan of na een periode van rust.
• Soms lichte zwelling of een strak gevoel: rond de achterzijde van de knie.

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal, de locatie van de pijn en het lichamelijk onderzoek. Daarbij wordt gekeken naar pijnprovocatie bij kniebuiging, draaien, weerstandstesten en druk op de achter-buitenzijde van de knie.

Beeldvorming zoals echografie of MRI is niet altijd nodig, maar kan helpen om andere oorzaken van pijn in de knieholte of achterzijde van de knie uit te sluiten. Denk dan bijvoorbeeld aan meniscusletsel, bandletsel of andere pees- en spierproblemen rond de knie.

(Zelf)behandeling en herstel

• Klachtaanpak en -duur: De klachtduur varieert tussen enkele weken en maanden, afhankelijk van je aanpak. Relatieve rust is essentieel, met behoud van gedoseerde beweging binnen de pijngrens. Voorkom sporten door de pijn heen, dit kan het peesweefsel verslechteren.
• Sportalternatieven: Kan je jouw favoriete sport niet beoefenen door de klachten? Kies tijdelijk voor alternatieve bewegingsvormen zoals fietsen, zwemmen of wandelen. Voor thuisgebruik zijn een hometrainer of loopband goede opties.
• Pijnmedicatie en injecties: Overleg met de huisarts over geschikte pijnmedicatie of het nut van injecties met ontstekingsremmers.
• Warmte-kou therapie: Afwisseling van warmte en kou biedt verlichting: warmte versoepelt spieren en kou vermindert ontstekingen en pijn.
• Tape of brace: Overweeg het tijdelijk gebruik van tape of brace voor stabiliteit en pijnvermindering. Bouw deze gedurende de klachten afnemen geleidelijk aan af.
• Spierontspanning: Detonisatie, zoals massage of frictietechnieken, kan de spierspanning verminderen. Thuis kun je een tennis-of golfballetje, een massage gun of een foamroler gebruiken.
• Voetcomfort en -stand: Neem bij problemen als gevolg van beenlengteverschil of voetstand contact op met een podotherapeut voor mogelijk aangepaste inlegzolen.
• Specifieke oefeningen: Start zo snel mogelijk met oefeningen gericht op rekken, stabiliteit en peesherstel. Voer belasting geleidelijk op met sport-specifieke training. Te snelle opvoering vergroot de kans op terugkeer van klachten. Ga hiervoor langs bij een fysiotherapeut of overweeg ons traininingsschema op maat. Voorkeur voor een behandeling op locatie? Vind de ideale expert met onze BehandelaarWijzer.
• Optimaliseer je thuisworkout: Voor het beste resultaat tijdens je training thuis raden we de volgende oefenmaterialen aan: 
  • ​Oefenmat
  • Oefenbal
  • Squat rack
  • Stepper
  • Halter- en dumbellset
  • Weerstandsbanden
• Leefstijl: Verbeter een ongezonde leefstijl om de kans op gezondheidsproblemen te verkleinen. Dit bevordert het evenwicht tussen activiteit en herstel, en draagt bij aan de algehele gezondheid. Voor meer over dit onderwerp, bekijk deze [hier] of gebruik de beschikbare e-learning.