Samenvatting

• Beschrijving klachten: Bekkeninstabiliteit, bekkenpijn of pelvic girdle pain geeft vaak pijn rond het bekken, de lage rug, bil, lies of het schaambeen. De klacht komt veel voor tijdens of na zwangerschap, maar kan ook ontstaan na een val, overbelasting, operatie of verminderde spiercontrole rond bekken, buik en heupen.
• Ontstaanswijze: Klachten ontstaan meestal door een combinatie van veranderde belasting, hormonale invloed tijdens zwangerschap, verminderde stabiliteit, spierzwakte, overbelasting of een trauma. Daardoor kan het bekkengebied gevoeliger worden bij staan, lopen, traplopen, draaien of tillen.
• Symptomen: Veelvoorkomende klachten zijn pijn rond het bekken, SI-gewricht, schaambeen, onderrug, bil, lies of bovenbeen. Ook moeite met omdraaien in bed, lang zitten, lopen, traplopen, opstaan, tillen of op één been staan komt vaak voor.
• Diagnose: De beoordeling gebeurt meestal op basis van het klachtenverhaal, lichamelijk onderzoek en het herkennen van belastbare en niet-belastbare bewegingen. Beeldvorming is lang niet altijd nodig, maar kan bij trauma, afwijkend beloop of verdenking op andere oorzaken wel worden overwogen.
• (Zelf)behandeling en herstel: Herstel draait vooral om uitleg, doseren, rustig bewegen, stabiliteit opbouwen en begeleiding waar nodig. Een bekkenfysiotherapeut of fysiotherapeut kan zinvol zijn bij aanhoudende klachten, zwangerschap-gerelateerde bekkenpijn, beperkingen in dagelijks bewegen of onzekerheid over veilig opbouwen.

Bekken-, SI- of lage-rugklachten?

Heb je naast bekken- of SI-klachten ook last van je lage rug, stijfheid of moeite met bewegen? Bekijk dan het online lage-rugprogramma van Let’s Go Fysio met duidelijke uitleg en rustige oefenopbouw voor thuis. Algemene ondersteuning bij lage-rugklachten · korte oefenmomenten thuis · 14 dagen niet-goed-geld-terug

Let op: dit is geen specifiek bekken- of zwangerschapsprogramma. Liever persoonlijk advies? Vind een fysiotherapeut in jouw buurt

Bekijk lage-rugprogramma

Beschrijving klachten

Bekkeninstabiliteit is een verzamelnaam voor klachten waarbij het bekkengebied gevoelig, pijnlijk of minder goed belastbaar aanvoelt. Veel mensen gebruiken ook termen als bekkenpijn, SI-klachten, pijn rond het schaambeen of pelvic girdle pain. De klachten zitten vaak rond de lage rug, billen, liezen, heupen, het schaambeen of de onderbuik.

De stabiliteit van het bekken wordt bepaald door de vorm van de botten, de gewrichten, de banden, de bekkenbodemspieren, buikspieren, bilspieren en heupspieren. Als de samenwerking tussen deze structuren tijdelijk minder goed verloopt, kan het bekkengebied gevoeliger worden bij bewegen en belasten.

Bekkeninstabiliteit komt vaak voor tijdens of na zwangerschap. Door hormonale veranderingen, groei van de buik, veranderde houding en extra belasting kunnen de banden en gewrichten rond het bekken gevoeliger worden. Ook buiten de zwangerschap kunnen bekkenklachten ontstaan, bijvoorbeeld na een val, ongeluk, operatie, overbelasting, langdurig verkeerd belasten of verminderde spiercontrole.

De klacht betekent niet automatisch dat het bekken “los” zit of blijvend beschadigd is. Vaak gaat het om een combinatie van gevoeligheid, verminderde controle, verhoogde spierspanning en een verstoorde balans tussen belasting en belastbaarheid. De juiste aanpak bestaat meestal uit geruststelling, doseren, bewegen binnen grenzen en geleidelijk opbouwen.

Ontstaanswijze

Bekkeninstabiliteit of bekkenpijn ontstaat meestal niet door één enkele oorzaak. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk een rol, zoals zwangerschap, veranderde belasting, spierzwakte, overbelasting, spanning, herstel na bevalling of een eerder trauma.

Zwangerschap en bevalling

• Tijdens de zwangerschap worden banden en gewrichten onder invloed van hormonen soepeler.
• De groeiende buik verandert houding, looppatroon en belasting op bekken, lage rug en heupen.
• Na de bevalling kan het bekkengebied tijdelijk gevoelig blijven, zeker bij vermoeidheid, tillen, traplopen of veel dragen.
• Ook bekkenbodemklachten, littekenherstel of verminderde spiercontrole kunnen meespelen.

Overbelasting of verminderde controle

• Veel staan, lopen, traplopen, tillen of draaien kan klachten uitlokken wanneer de belastbaarheid nog beperkt is.
• Verminderde kracht of coördinatie van buik-, bil-, heup- en bekkenbodemspieren kan bijdragen aan klachten.
• Langdurig eenzijdig belasten of te snel opbouwen na rust, zwangerschap of blessure kan het bekkengebied gevoeliger maken.

Trauma of operatie

• Een val, ongeluk of harde klap op het bekken kan klachten veroorzaken.
• Na een operatie in buik-, bekken- of heupregio kan de samenwerking tussen spieren en gewrichten tijdelijk veranderen.
• Bij duidelijke pijn na trauma, niet kunnen belasten of snel toenemende klachten is medische beoordeling belangrijk.

Andere factoren

• Stress, slechte slaap en langdurige spierspanning kunnen pijngevoeligheid vergroten.
• Artrose, ontstekingsziekten of andere aandoeningen kunnen soms vergelijkbare klachten geven.
• Bij uitstralende pijn, gevoelloosheid, krachtsverlies, koorts of onverklaarde klachten is extra beoordeling verstandig.

Symptomen

De klachten bij bekkeninstabiliteit kunnen wisselen per dag en per belasting. Vaak nemen klachten toe bij activiteiten waarbij het bekken asymmetrisch belast wordt, zoals traplopen, omdraaien in bed, op één been staan of in en uit de auto stappen.

Pijnklachten

• Pijn rond het bekken, de SI-gewrichten, lage rug, bil, lies, heup of het schaambeen.
• Pijn die kan uitstralen naar bovenbeen, onderbuik of bekkenbodemregio.
• Pijn bij lang zitten, lang staan, wandelen, traplopen of tillen.
• Pijn bij omdraaien in bed, opstaan uit een stoel of in en uit de auto stappen.
• Soms pijn bij menstruatie, seksuele gemeenschap of na veel fysieke activiteit.

Bewegingsgebonden klachten

• Moeite met lopen of een waggelend looppatroon.
• Moeite met op één been staan, bijvoorbeeld bij aankleden.
• Startpijn na rust of ochtendstijfheid.
• Gevoel van onzekerheid, instabiliteit of “niet goed kunnen steunen”.
• Toename van klachten bij schokkende bewegingen, zoals fietsen over hobbels of autorijden over drempels.

Bekkenbodem- en buikregioklachten

• Urineverlies bij hoesten, niezen, tillen of sporten.
• Drukgevoel in de onderbuik of bekkenbodemregio.
• Soms moeite met ontlasting of een zwaar gevoel rond de bekkenbodem.
• Verzakkingsklachten kunnen naast bekkenpijn voorkomen, vooral na zwangerschap of bevalling.

Wanneer extra opletten?

• Klachten na een duidelijke val, ongeluk of harde klap.
• Niet kunnen staan of lopen.
• Gevoelloosheid, tintelingen of krachtsverlies in het been.
• Problemen met plassen of ontlasting die nieuw of duidelijk afwijkend zijn.
• Koorts, ziek gevoel, onverklaard gewichtsverlies of nachtelijke pijn die niet verandert door houding.
• Snel toenemende of onverklaarde pijn.

Neem bij deze signalen contact op met de huisarts of huisartsenpost. Bij ernstige klachten na een ongeval of wanneer je je acuut ziek voelt, is spoedzorg nodig.

Diagnose

Bekkeninstabiliteit of bekkenpijn wordt meestal beoordeeld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Daarbij wordt gekeken naar de plek van de pijn, wanneer klachten ontstaan, welke bewegingen gevoelig zijn en hoe staan, lopen, traplopen, omdraaien, tillen en op één been staan verlopen.

Een fysiotherapeut, bekkenfysiotherapeut, verloskundige, huisarts of specialist kan helpen om in te schatten welke factoren een rol spelen. Bij zwangerschap of klachten na de bevalling is het vaak zinvol om specifiek te kijken naar bekkenbodemfunctie, belasting, herstel, slaap, dagelijkse activiteiten en opbouw van bewegen.

Beeldvormende diagnostiek, zoals een röntgenfoto of MRI, is bij gewone bekkenpijn niet altijd nodig. Beeldvorming kan wel worden overwogen bij klachten na een trauma, verdenking op een breuk, aanhoudende of afwijkende pijn, neurologische klachten of wanneer de arts andere oorzaken wil uitsluiten.

De diagnose is dus niet alleen een naam voor de klacht, maar vooral een manier om te bepalen wat nu logisch is: geruststellen en gedoseerd bewegen, gerichte fysiotherapie, bekkenfysiotherapie, aanvullende medische beoordeling of tijdelijk extra ondersteuning.

Twijfel je of jouw klachten passen bij een normaal beloop? Start dan met de bekken & SI-klachtencheck of bekijk via de BehandelaarWijzer welke fysiotherapeut passend kan zijn. Bij alarmsignalen, klachten na trauma of duidelijke verslechtering is contact met de huisarts verstandiger.

(Zelf)behandeling en herstel

• Uitleg, geruststelling en doseren
  • Geen snelle oplossing, wel goede opbouw: Bekkenpijn vraagt meestal om een rustige aanpak. Te veel vermijden kan herstel vertragen, maar te snel doorgaan kan klachten ook blijven uitlokken.
  • Belasting en belastbaarheid: Wissel activiteit en rust af. Verdeel lopen, staan, tillen, traplopen en huishoudelijke taken over de dag.
  • Bewegen binnen grenzen: Kies bewegingen die veilig voelen en waarbij de pijn niet duidelijk blijft toenemen. Korte, herhaalde beweegmomenten werken vaak beter dan één grote belasting.
• Professionele begeleiding
  • Bekkenfysiotherapie of fysiotherapie: Begeleiding kan zinvol zijn bij aanhoudende klachten, onzekerheid over bewegen, zwangerschap-gerelateerde bekkenpijn, bekkenbodemklachten of beperkingen in werk, sport of dagelijks functioneren.
  • Zwangerschap en kraamperiode: Overleg bij zwangerschap of na bevalling met je verloskundige, huisarts of bekkenfysiotherapeut als klachten toenemen of dagelijkse activiteiten sterk beperken.
  • BehandelaarWijzer: Zoek je begeleiding op locatie? Bekijk dan de BehandelaarWijzer.
• Pijn verminderen en ondersteuning
  • Pijnstilling: pijnstillers kunnen tijdelijk helpen, maar gebruik medicatie altijd volgens advies van arts, verloskundige of apotheek. Let extra op bij zwangerschap, borstvoeding, maagklachten, nierproblemen of ander medicijngebruik.
  • Warmte of kou: Een warmte-koude kompres kan prettig zijn bij lokale pijn of spierspanning. Kies wat voor jou verlichting geeft.
  • Bekkenband: Een bekkenband kan tijdelijk steun geven bij lopen, staan of dagelijkse belasting. Gebruik dit bij voorkeur als hulpmiddel naast oefening en opbouw, niet als permanente oplossing.
• Oefenen en opbouwen
  • Start laagdrempelig: Begin met rustige oefeningen voor ademhaling, bekkenbodem, buik-, bil- en heupspieren. De oefening moet passen bij je fase van herstel.
  • Stabiliteit trainen: Een stabilizer kan soms helpen om controle rond buik, lage rug en bekken beter te leren voelen. Dit is vooral zinvol wanneer je weet welke oefening je moet doen.
  • Oefenschema’s: Bouw rustig op van een oefenschema stabilizer lage rug naar core stability training. Bij complexere of langer bestaande klachten kan een trainingsschema op maat passender zijn.
  • Thuis oefenen: Een stevige oefenmat kan prettig zijn. Een oefenbal is alleen geschikt als je voldoende controle hebt en de oefening veilig uitvoert.
• Leefstijl en herstelvoorwaarden
  • Slaap, stress en herstel: Vermoeidheid, stress en slechte slaap kunnen pijngevoeliger maken. Probeer rustmomenten, ontspanning en haalbare beweegmomenten in te bouwen.
  • Voeding en algemene gezondheid: Een gezonde leefstijl ondersteunt herstel. Lees eventueel verder over leefstijl of bekijk de e-learning gezonde leefstijl.