Samenvatting

• Beschrijving klachten: Gluteale tendinopathie is een peesklacht van de bilspieren, meestal van de gluteus medius of gluteus minimus. Dit geeft vaak pijn aan de buitenzijde van de heup of bil en kan dagelijkse activiteiten duidelijk beperken.
• Ontstaanswijze: Klachten ontstaan vaak door overbelasting, een te snelle opbouw van lopen of sporten, langdurige druk op de pezen of verminderde kracht en controle rond heup en bekken.
• Symptomen: Typisch zijn pijn aan de buitenzijde van de heup, drukpijn op de zijkant van de heup, klachten bij zijlig, traplopen, op één been staan, wandelen of opstaan na zitten.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenpatroon en lichamelijk onderzoek. Beeldvorming kan helpen bij twijfel of om andere oorzaken uit te sluiten.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling bestaat meestal uit load management, oefentherapie, aanpassing van belasting, soms tijdelijke pijnstilling en praktische adviezen voor liggen, lopen, traplopen en zitten.

Beschrijving klachten

Gluteale tendinopathie, ook wel gluteale tendinitis, peesontsteking van de bilspier, gluteale tendinose, gluteale peesaandoening of bilpees degeneratie genoemd, is een klacht van de pezen van de bilspieren, meestal van de gluteus medius en gluteus minimus. In Engelstalige literatuur worden ook termen gebruikt als gluteal tendinopathy en hip muscle tendon disorder.

De pijn zit meestal aan de buitenzijde van de heup, rond de grote botuitstulping van het bovenbeen (de trochanter major), en kan uitstralen naar de zijkant van het bovenbeen of richting de bil. Klachten worden vaak erger bij liggen op de aangedane zijde, traplopen, wandelen, op één been staan, opstaan uit een stoel of langdurig zitten in een lage stoel of auto.

Waar vroeger vaak vooral werd gesproken over een slijmbeursontsteking van de heup, weten we nu dat gluteale peesklachten heel vaak een belangrijke rol spelen bij pijn aan de buitenzijde van de heup. Het is daarom belangrijk om de pezen, de belasting en de omliggende heup- en bekkenfunctie goed mee te nemen in de beoordeling.

Gluteale pezen en pijn aan de buitenzijde van de heup

De gluteus medius en gluteus minimus zijn belangrijke spieren voor stabiliteit van het bekken en controle van de heup tijdens lopen, traplopen en staan op één been. Hun pezen hechten aan op de buitenzijde van het bovenbeen, rond de trochanter major.

• Gluteus medius en minimus: helpen bij heupstabiliteit en zijwaartse controle van het bekken.
• Trochanter major: de benige uitstulping aan de buitenzijde van de heup waar de pezen aanhechten.
• Pezen en omliggende structuren: raken soms geïrriteerd door overbelasting, compressie of onvoldoende belastbaarheid.

Als deze pezen overprikkeld of minder belastbaar raken, kan pijn ontstaan aan de buitenzijde van de heup of bil, vooral bij druk, herhaalde belasting en zijligging.

Uitleg afbeelding: Posterior view = achteraanzicht, thighbone (femur) = dijbeen, sacrum = heiligbeen, pelvis = bekken.

Ontstaanswijze

• Overbelasting: bijvoorbeeld door veel lopen, traplopen, tillen of langdurig staan.
• Snelle toename in activiteit: een te snelle opbouw van wandelen, hardlopen of sporten.
• Langdurige druk op de pezen: bijvoorbeeld door veel liggen op de aangedane zijde of hangen op één heup.
• Verminderde kracht en stabiliteit: vooral rond heup, bekken en romp.
• Veranderde bewegingspatronen: bijvoorbeeld door klachten in rug, heup, knie of voet.
• Herhaalde compressie: bij bewegingen waarbij de pees steeds onder druk komt.
• Onvoldoende herstel: te weinig hersteltijd tussen belastingmomenten.

Symptomen

• Pijn aan de buitenzijde van de heup of bil: vaak rond de trochanter major.
• Drukpijn: gevoeligheid bij aanraken van de zijkant van de heup.
• Pijn bij zijlig: vooral liggen op de aangedane zijde is vaak vervelend.
• Pijn bij traplopen, wandelen of opstaan: vooral bij functionele belasting.
• Pijn bij staan op één been: bijvoorbeeld tijdens aankleden.
• Startpijn na zitten: klachten bij opstaan en de eerste stappen.
• Soms uitstraling: naar de zijkant van het bovenbeen.

Diagnose

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenpatroon, de plaats van de pijn en het lichamelijk onderzoek. Kenmerkend zijn drukpijn aan de buitenzijde van de heup en klachten bij testen waarbij de gluteale pezen worden belast.

Beeldvorming zoals echografie of MRI is niet altijd nodig, maar kan helpen bij twijfel of om andere oorzaken van heup- of bilpijn uit te sluiten. Denk dan bijvoorbeeld aan artrose, andere peesproblemen of afwijkingen rond de heup.

(Zelf)behandeling en herstel

• Balanceren tussen rust en activiteiten: Voor een optimaal herstel is het cruciaal om balans te houden tussen activiteit en rust. Vermijd langdurig zitten en andere activiteiten die de heup belasten. Luister naar je lichaam en zorg voor voldoende rust. Blijf tegelijkertijd in beweging door te kiezen voor lichte activiteiten zoals fietsen of wandelen.
• Pijnmedicatie en injecties: Overleg met de huisarts over geschikte pijnmedicatie of het nut van injecties met ontstekingsremmers.
• Ondersteuning door tape: Tijdelijke verlichting kan worden geboden door gebruik van tape. Bekijk de instructievideo onderaan deze pagina voor de juiste toepassing.
• Fysiotherapie en houdingsadvies: Een fysiotherapeut biedt gerichte behandeling en oefeningen voor de bil- en heupspieren en adviseert over houding en beweging. Hun tips, zoals bijvoorbeeld over zithouding en traplopen, bevorderen een vlotter herstel. Voorkeur voor een behandeling op locatie? Vind de ideale expert met onze BehandelaarWijzer. 
• Thuisoefeningen: Gebruik thuis een hometrainer of loopband om je conditie te behouden. Start met een trainingsschema op maat voor gerichte spierversterking.
• Optimaliseer je thuisworkout: Voor het beste resultaat tijdens je training thuis raden we de volgende oefenmaterialen aan: een oefenmat, oefenbal en weerstandsbanden.
• Alternatieve therapieën: Aanvullend kunnen alternatieve behandelmethoden zoals acupunctuur, chiropractie, hydrotherapie, tai chi en yoga verlichting bieden. Het is raadzaam om deze opties te bespreken met een deskundige.
• Gezonde leefstijl: Zorg voor een evenwichtige leefstijl met een gebalanceerd dieet, voldoende slaap en effectieve stressbeheersing. Voor aanvullende informatie en begeleiding, klik dan hier of maak gebruik van onze e-learning.