Samenvatting

• Beschrijving klachten: Sinus tarsi syndroom geeft pijn aan de buitenzijde van de enkel of achtervoet, in de ruimte tussen het sprongbeen en hielbeen. De pijn zit vaak diep in de enkel en kan samengaan met een onzeker of instabiel gevoel.
• Ontstaanswijze: Klachten ontstaan vaak na een enkelverzwikking, herhaald inversietrauma, enkelinstabiliteit, platvoeten, overpronatie, overbelasting, subtalaire irritatie, artrose, reuma, botletsel of langdurige druk rond de buitenzijde van de enkel.
• Symptomen: Veelvoorkomende klachten zijn pijn aan de buitenzijde van de enkel, gevoeligheid bij druk op de sinus tarsi, pijn bij lopen op oneffen terrein, instabiliteit, stijfheid, zwelling en soms tintelingen of een veranderd gevoel.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van pijnlocatie, ontstaansmoment, voetstand, enkelstabiliteit, drukpijn en lichamelijk onderzoek. Beeldvorming kan zinvol zijn bij twijfel over artrose, botletsel, peesklachten of andere oorzaken.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling richt zich op drukvermindering, stabiliteit, voetstand, schoenen, zolen, belasting doseren, oefeningen, fysiotherapie en soms injectie of specialistische behandeling bij blijvende klachten.

Beschrijving klachten

Het sinus tarsi syndroom is een klachtbeeld waarbij pijn ontstaat aan de buitenzijde van de enkel of achtervoet. De sinus tarsi is een kleine ruimte aan de buitenkant van de enkel, tussen het sprongbeen en het hielbeen. In dit gebied liggen bandstructuren, vetweefsel, bloedvaatjes en zenuwtakjes die gevoelig kunnen worden bij irritatie, instabiliteit of inklemming.

De klachten worden ook wel lateraal subtalair impingement genoemd. Dit betekent dat structuren aan de buitenzijde van het onderste spronggewricht geïrriteerd of ingeklemd kunnen raken. Vaak speelt het subtalaire gewricht een rol: dit gewricht helpt bij kantelbewegingen van de voet, bijvoorbeeld bij lopen op oneffen terrein.

Sinus tarsi klachten ontstaan regelmatig na een inversietrauma of herhaald zwikken van de enkel. Ook een doorgezakte voetstand, platvoeten, overpronatie, subtalaire instabiliteit of langdurige overbelasting kan bijdragen aan pijn in dit gebied.

Beschrijving van de afbeelding: De afbeelding toont de buitenzijde van de enkel en voet. Bij sinus tarsi syndroom zit de pijn meestal diep aan de buitenzijde van de enkel, tussen sprongbeen en hielbeen.

Vaak pijn én onzekerheid

Sinus tarsi syndroom geeft niet alleen lokale pijn. Veel mensen ervaren ook onzekerheid of instabiliteit van de enkel, vooral op oneffen terrein. Daarom bestaat de behandeling vaak uit een combinatie van belasting doseren, stabiliteit trainen, voetstand beoordelen en eventueel steun via schoenen, zolen, tape of brace.

Ontstaanswijze

Sinus tarsi klachten ontstaan meestal door irritatie van structuren aan de buitenzijde van de enkel en het subtalaire gewricht. Soms begint dit na één duidelijke enkelverzwikking. In andere gevallen ontstaat het geleidelijk door overbelasting, voetstand, instabiliteit of herhaalde kleine irritaties.

• Enkelverzwikking: Na een inversietrauma kunnen bandstructuren rond enkel en subtalair gewricht geïrriteerd of minder stabiel worden.
• Herhaald zwikken: Terugkerende enkelverzwikkingen kunnen zorgen voor chronische irritatie en een onzeker gevoel aan de buitenzijde van de enkel.
• Enkelinstabiliteit: Verminderde stabiliteit, balans of spiercontrole kan de sinus tarsi regio extra belasten.
• Platvoeten of overpronatie: Een naar binnen zakkende voet kan de ruimte en drukverdeling rond de sinus tarsi beïnvloeden.
• Overbelasting: Veel wandelen, hardlopen, springen, sporten of lopen op oneffen terrein kan klachten uitlokken of onderhouden.
• Krappe of ongeschikte schoenen: Schoenen die weinig steun geven of druk veroorzaken aan de buitenzijde van de enkel kunnen klachten versterken.
• Botletsel of breuk: Een eerdere breuk of kneuzing van enkel, sprongbeen of hielbeen kan de mechaniek van de achtervoet veranderen.
• Artrose of degeneratie: Slijtage van het subtalaire gewricht kan pijn en stijfheid geven rond de sinus tarsi.
• Reuma of ontsteking: Bij ontstekingsziekten, zoals reumatoïde artritis, kan irritatie van gewrichten en weke delen bijdragen aan klachten.
• Overgewicht: Extra lichaamsgewicht kan de belasting op voet, enkel en achtervoet verhogen.

Sinus tarsi syndroom na enkelletsel

Na een enkelverzwikking kan pijn aan de buitenzijde van de enkel blijven bestaan, ook wanneer de eerste zwelling en blauwe plek verdwenen zijn. Wanneer vooral diepe pijn, instabiliteit of gevoeligheid in de sinus tarsi aanwezig blijft, is beoordeling van enkelstabiliteit, subtalaire beweeglijkheid en voetstand zinvol.

Symptomen

De klachten bij sinus tarsi syndroom zitten meestal aan de buitenzijde van de enkel of achtervoet. De pijn kan lokaal en diep aanvoelen en wordt vaak erger bij bewegingen waarbij de voet kantelt of veel moet corrigeren.

• Pijn aan de buitenzijde van de enkel: Vaak diep en lokaal voelbaar voor of onder de buitenste enkelknobbel.
• Drukpijn: Druk op de sinus tarsi kan herkenbare pijn oproepen.
• Pijn bij lopen op oneffen terrein: Wandelen op gras, zand, bosgrond, schuine ondergrond of keien kan klachten verergeren.
• Instabiel gevoel: De enkel kan onzeker, wiebelig of minder betrouwbaar aanvoelen.
• Stijfheid: De enkel of achtervoet kan stijver aanvoelen, vooral na rust of na belasting.
• Pijn bij belasting: Lang staan, wandelen, sporten, hardlopen of traplopen kan klachten uitlokken.
• Zwelling: Soms is er lichte lokale zwelling aan de buitenzijde van de enkel.
• Tintelingen of gevoeligheidsverandering: Dit kan voorkomen, maar staat meestal minder op de voorgrond dan bij echte zenuwbeknellingen.
• Verbetering met stevige schoenen: Klachten kunnen minder worden met goed ondersteunend schoeisel, brace, tape of zolen.
• Aangepast looppatroon: Door pijn of onzekerheid kun je anders gaan lopen, waardoor ook voet, knie, heup of rug gevoeliger kunnen worden.

Diagnose

De diagnose sinus tarsi syndroom wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Er wordt gekeken naar pijnlocatie, drukpijn in de sinus tarsi, enkelstabiliteit, voetstand, looppatroon, beweeglijkheid van enkel en subtalair gewricht en eerdere enkelverzwikkingen.

Bij onderzoek kan druk op de sinus tarsi de herkenbare pijn oproepen. Ook bewegingen waarbij de achtervoet kantelt of corrigeert kunnen klachten uitlokken. De behandelaar kijkt daarnaast of er sprake is van platvoeten, overpronatie, enkelinstabiliteit of beperkte mobiliteit.

Aanvullende beeldvorming is niet altijd nodig. Een röntgenfoto kan helpen bij verdenking op artrose, standsafwijking of botletsel. Een MRI kan zinvol zijn bij aanhoudende klachten, verdenking op letsel van banden, subtalaire irritatie, kraakbeenproblematiek of andere oorzaken. Soms wordt een diagnostische injectie gebruikt om te beoordelen of de pijn daadwerkelijk uit de sinus tarsi regio komt.

Neem contact op met huisarts of specialist bij klachten na ernstig trauma, niet kunnen steunen, duidelijke zwelling, afwijkende stand, snel toenemende pijn, gevoelsverlies, roodheid met warmte of koorts, of wanneer klachten ondanks rustiger belasten en schoenaanpassing blijven bestaan.

(Zelf)behandeling en herstel

De behandeling van sinus tarsi syndroom richt zich op het verminderen van irritatie, verbeteren van stabiliteit en herstellen van normale belasting van enkel en voet. De juiste aanpak hangt af van de oorzaak: enkelinstabiliteit, voetstand, overbelasting, subtalaire stijfheid of een onderliggende gewrichtsaandoening.

• Doseer belasting: Verminder tijdelijk activiteiten die klachten uitlokken, zoals hardlopen, springen, lang wandelen of lopen op oneffen terrein. Bouw daarna geleidelijk weer op.
• Stabiliteit verbeteren: Oefeningen voor balans, enkelcontrole, voetspieren, kuitspieren en heupcontrole kunnen helpen om de achtervoet beter te sturen.
• Schoenadvies: Kies schoenen met voldoende steun, grip, demping en stabiliteit. Vermijd schoenen waarin de enkel makkelijk wegzakt of onvoldoende steun krijgt.
• Zolen of podotherapie: Bij platvoeten, overpronatie of duidelijke drukproblemen kan een podotherapeut beoordelen of zolen of schoenadvies zinvol zijn.
• Tape of brace: Tape of een brace kan tijdelijk ondersteuning geven bij lopen, werk of sportopbouw. Dit kan vooral zinvol zijn bij instabiliteit of onzekerheid.
• Mobiliteit en manuele therapie: Wanneer de achtervoet, enkel of middenvoet beperkt beweegt, kan gerichte mobilisatie door een fysiotherapeut of manueel therapeut zinvol zijn.
• Fysiotherapie: Fysiotherapie kan helpen bij belastingopbouw, stabiliteit, looppatroon, kracht, mobiliteit en terugkeer naar sport. Vind een passende praktijk via de BehandelaarWijzer.
• Zelfstandig trainen: Wil je gericht werken aan kracht, stabiliteit en belastbaarheid? Dan kan een trainingsschema op maat helpen om rustig en haalbaar op te bouwen.
• Pijnstilling of injectie: Bij een duidelijke ontstekingsreactie kan een arts beoordelen of pijnstilling, ontstekingsremming of een injectie passend is. Gebruik medicatie altijd zorgvuldig en overleg bij twijfel met huisarts of apotheker.
• Operatie: Een operatie is zelden nodig. Bij langdurige klachten, structurele inklemming, duidelijke subtalaire problematiek of onvoldoende effect van conservatieve behandeling kan specialistische beoordeling nodig zijn.
• Leefstijl en gewicht: Een gezond gewicht en goede algemene belastbaarheid kunnen helpen om de druk op voet, enkel, knie en heup beter te verdragen. Bekijk ook onze informatie over leefstijl of de e-learning Een gezonde leefstijl in 5 stappen.