Samenvatting

• Beschrijving klachten: Pes anserinus syndroom geeft pijn aan de binnenzijde van de knie, meestal net onder de knie aan de binnenkant van het scheenbeen. De klachten kunnen komen door irritatie van pezen, peesaanhechtingen of de onderliggende slijmbeurs.
• Ontstaanswijze: Klachten ontstaan vaak door overbelasting, hardlopen, traplopen, fietsen, X-stand van de knieën, platvoeten, gespannen hamstrings, knieartrose, overgewicht of veranderde kniebelasting.
• Symptomen: Klachten kunnen bestaan uit pijn aan de binnenzijde van de knie, drukpijn, stijfheid, pijn bij traplopen, opstaan, wandelen, hardlopen, knielen of slapen met de knieën tegen elkaar.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Echo kan soms helpen bij twijfel of verdenking op slijmbeursirritatie of andere knieklachten.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling bestaat meestal uit belasting doseren, tijdelijk koelen of pijnstilling waar nodig, gerichte oefeningen, kracht- en stabiliteitstraining, aanpak van voet-/kniestand en geleidelijke opbouw.

Beschrijving klachten

Het pes anserinus syndroom is een verzamelnaam voor pijn aan de binnenzijde van de knie, net onder de gewrichtsspleet aan de binnenkant van het scheenbeen. Pes anserinus betekent letterlijk “ganzenpoot”. Deze naam komt doordat drie pezen hier samen aanhechten: de sartorius, gracilis en semitendinosus.

Deze spieren helpen bij het buigen van de knie, het naar binnen draaien van het onderbeen en het stabiliseren van de binnenzijde van de knie. Onder deze pezen ligt een kleine slijmbeurs. Wanneer de pezen, peesaanhechting of slijmbeurs geïrriteerd raken, kan pijn ontstaan aan de binnenzijde van de knie. Dit wordt vaak pes anserinus tendinopathie, pes anserinus tendinitis of pes anserinus bursitis genoemd.

Bij langer bestaande klachten is er niet altijd sprake van een klassieke ontsteking. Vaak gaat het om een combinatie van overbelasting, peesirritatie, lokale gevoeligheid, spiercontrole, voetstand, kniestand en herstelvermogen. Daarom is het belangrijk om niet alleen de pijnplek te behandelen, maar ook te kijken naar belasting, kracht, looppatroon en onderliggende knieproblemen.

Pes anserinus klachten komen vaker voor bij mensen met knieartrose, overgewicht, platvoeten, X-stand van de knieën, hardloopbelasting of eerdere knieklachten. Ook kunnen klachten ontstaan wanneer de hamstrings, adductoren of kuitspieren veel spanning geven of wanneer de knie tijdelijk anders wordt belast.

Uitleg afbeelding: De afbeelding toont de pes anserinus aan de binnenzijde van de knie. A = sartorius, B = gracilis, C = semitendinosus. De pijn zit meestal net onder de binnenzijde van de knie, op of rond de peesaanhechting aan het scheenbeen.

Ontstaanswijze

Pes anserinus klachten ontstaan meestal geleidelijk. Vaak is er een periode waarin de binnenzijde van de knie meer belasting krijgt dan de pezen, slijmbeurs of omliggende structuren goed kunnen verwerken. Soms ontstaat de klacht na een knieletsel, maar meestal spelen meerdere factoren tegelijk mee.

• Overbelasting door sport: hardlopen, fietsen, zwemmen, traplopen, wandelen, heuveltraining of herhaalde kniebuiging kan de binnenzijde van de knie overbelasten.
• Te snelle trainingsopbouw: plots meer kilometers, intensiteit, snelheid, heuvels, krachttraining of sportmomenten kan klachten uitlokken.
• Kniestand: X-stand van de knieën kan de belasting op de binnenzijde van de knie veranderen.
• Voetstand: platvoeten of een afwijkende voetafwikkeling kunnen invloed hebben op de stand en belasting van knie en onderbeen.
• Hamstrings en adductoren: gespannen of minder sterke hamstrings en adductoren kunnen extra trek geven op de pes anserinus-regio.
• Heup- en rompcontrole: verminderde controle van heup, bilspieren of romp kan ervoor zorgen dat de knie naar binnen zakt tijdens lopen, traplopen of sporten.
• Knieartrose: bij knieartrose verandert de belasting in de knie en kan de binnenzijde gevoeliger worden.
• Meniscus- of bandklachten: meniscusproblemen, knie-instabiliteit of eerdere knieblessures kunnen het looppatroon veranderen.
• Overgewicht: extra lichaamsgewicht verhoogt de belasting op de knie en kan herstel vertragen.
• Onderliggende aandoeningen: reumatoïde artritis, diabetes of andere aandoeningen kunnen invloed hebben op peeskwaliteit en herstelvermogen.
• Herstel en leefstijl: weinig slaap, stress, onvoldoende herstel tussen trainingen of doorgaan met pijn kan klachten onderhouden.

Knieklachten? Start rustig met uitleg en oefenopbouw

De Kniepijnvrij® Methode helpt je thuis met duidelijke uitleg, praktische oefeningen en een rustige opbouw bij knieklachten. Geschikt als ondersteuning wanneer je veilig kunt bewegen en er geen alarmsignalen zijn. Zelfstandig aan de slag · rustige opbouw · 14 dagen niet-goed-geld-terug

Knie op slot, forse zwelling na trauma, doorzakgevoel of twijfel? Vind een fysiotherapeut in jouw buurt

Bekijk Kniepijnvrij®

Symptomen

De klachten bij pes anserinus syndroom zitten meestal aan de binnenzijde van de knie, iets onder de gewrichtsspleet. De pijn is vaak lokaal aanwijsbaar en wordt meestal duidelijker bij belasting.

• Pijn aan de binnenzijde van de knie: meestal net onder de knie, aan de binnenkant van het scheenbeen.
• Drukpijn: aanraken of drukken op de peesaanhechting kan gevoelig zijn.
• Pijn bij traplopen: vooral trap op of trap af kan de binnenzijde van de knie belasten.
• Pijn bij opstaan: opstaan uit een stoel, uit de auto komen of starten na zitten kan gevoelig zijn.
• Pijn bij wandelen of hardlopen: vooral bij langere afstanden, heuvels, versnellen of vermoeidheid.
• Pijn bij knielen of hurken: druk en diepe kniebuiging kunnen de pijn uitlokken.
• Stijfheid na rust: de knie kan stijf of gevoelig voelen na zitten, slapen of inactiviteit.
• Lichte zwelling: soms is er lokale zwelling of een vol gevoel aan de binnenzijde van de knie.
• Warmte of roodheid: dit kan voorkomen bij duidelijke irritatie, maar forse roodheid, warmte of ziek gevoel past minder bij gewone pees- of slijmbeursklachten.
• Uitstraling: de pijn kan soms wat uitstralen richting binnenzijde bovenbeen of onderbeen.

Laat je knie beoordelen bij forse zwelling, roodheid, warmte, koorts, niet kunnen steunen, slotklachten, duidelijke instabiliteit, klachten na een trauma, nachtelijke pijn die niet afneemt of wanneer de pijn ondanks goede opbouw blijft toenemen.

Diagnose

De diagnose pes anserinus syndroom wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Er wordt gekeken naar de pijnlocatie, drukpijn aan de binnenzijde van de knie, het looppatroon, de kniestand, voetstand, heup- en bovenbeenkracht, hamstringspanning en de reactie op belasting.

Bij lichamelijk onderzoek kan de pijn worden uitgelokt door traplopen, squatten, opstaan uit zit, hamstringbelasting, adductorenbelasting of druk op de pes anserinus-regio. Ook wordt beoordeeld of andere oorzaken waarschijnlijker zijn, zoals meniscusletsel, knieartrose, binnenste kniebandletsel, patellofemorale klachten of zenuwirritatie.

Een echografie kan soms helpen om een slijmbeursontsteking, lokale zwelling of peesirritatie te beoordelen. Echografie is niet altijd nodig en niet altijd doorslaggevend. Een MRI of röntgenfoto kan worden overwogen bij twijfel, aanhoudende klachten, verdenking op artrose, meniscusletsel of ander knieletsel.

Pes anserinus syndroom is meestal goed conservatief te behandelen. De klachten komen vaak voor aan de binnenzijde van de knie en kunnen samengaan met onderliggende knieproblemen, zoals artrose, overbelasting of veranderingen in houding, kracht en looppatroon.

(Zelf)behandeling en herstel

De behandeling van pes anserinus syndroom begint meestal zonder operatie. De kern is: belasting tijdelijk aanpassen, pijn en irritatie verminderen, kracht en controle verbeteren en onderliggende factoren aanpakken. Denk aan voetstand, kniestand, spierkracht, hamstringspanning, sportbelasting, overgewicht of onderliggende knieklachten zoals artrose of meniscusproblemen.

• Belasting tijdelijk aanpassen: verminder activiteiten die de pijn duidelijk uitlokken, zoals veel traplopen, hardlopen, heuvels, diepe squats, lang fietsen met hoge weerstand, knielen of langdurig wandelen.
• Blijf gedoseerd bewegen: volledig stilhouden is meestal niet nodig. Wandelen, rustig fietsen of zwemmen kan vaak, zolang de pijn en zwelling niet duidelijk toenemen.
• Koelen bij irritatie: een cold pack kan tijdelijk helpen bij pijn of lokale irritatie. Gebruik koude niet direct op de huid en zie het als ondersteuning, niet als hoofdbehandeling.
• Pijnmedicatie: paracetamol kan tijdelijk helpen. NSAID’s zoals ibuprofen zijn niet voor iedereen geschikt; overleg met arts of apotheek bij maag-, nier-, hart- of vaatproblemen, bloedverdunners, zwangerschap of andere medische aandoeningen.
• Fysiotherapie: fysiotherapie richt zich op belastingopbouw, kracht, stabiliteit, looppatroon, heup- en kniesturing, voetstand, hamstringspanning en terugkeer naar sport. Via de BehandelaarWijzer kun je zoeken naar een passende fysiotherapeut.
• Gerichte oefeningen: oefen de kracht en controle van quadriceps, hamstrings, heupspieren, bilspieren, adductoren en kuit. Bouw dit rustig op en voorkom dat oefeningen de pijn de volgende dag duidelijk verergeren.
• Rekken en mobiliteit: rustige rekoefeningen voor hamstrings, adductoren, quadriceps en kuit kunnen helpen wanneer er duidelijke spanning meespeelt. Forceer geen rek op een pijnlijke plek.
• Tape: kinesiotape kan tijdelijk steun, comfort of ontlasting geven. Gebruik tape als hulpmiddel naast oefentherapie en belastingopbouw.
• Brace: een kniebrace kan tijdelijk vertrouwen geven bij lopen of sporten. Gebruik dit vooral kortdurend en bouw af zodra kracht en controle verbeteren.
• Voetstand en podotherapie: bij platvoeten, X-stand, overpronatie of afwijkende voetafwikkeling kan advies over schoenen of steunzolen zinvol zijn. Een podotherapeut kan hierbij helpen. Eventueel kunnen steunzolen ondersteunend zijn.
• Alternatieve training: als hardlopen of traplopen klachten geeft, kun je tijdelijk kiezen voor lagere belasting zoals rustig fietsen, wandelen op vlak terrein of zwemmen. Een hometrainer kan hierbij ondersteunend zijn, mits lichte weerstand goed verdragen wordt.
• Oefenmateriaal voor thuis: een oefenmat, weerstandsbanden of een oefenbal kan helpen bij rustige opbouw van kracht, stabiliteit en controle.
• Shockwave of aanvullende behandeling: shockwave kan bij sommige peesklachten worden overwogen als onderdeel van een breder behandelplan. Het vervangt geen oefentherapie en belastingopbouw.
• Injectie: bij duidelijke slijmbeursirritatie en aanhoudende klachten kan een arts soms een injectie overwegen. Dit is meestal geen eerste stap en moet altijd medisch worden beoordeeld.
• Trainingsschema: een trainingsschema op maat kan helpen bij rustige opbouw van kracht, mobiliteit en belastbaarheid, vooral als je zelfstandig wilt starten.
• Leefstijl en herstel: slaap, voeding, stress, herstelmomenten en gezond gewicht beïnvloeden de belastbaarheid. Bekijk ook onze informatie over leefstijl of de e-learning gezonde leefstijl.

Neem opnieuw contact op met een arts of fysiotherapeut wanneer de pijn toeneemt, de knie dik of rood wordt, je niet goed kunt steunen, er slotklachten ontstaan, je knie instabiel voelt of wanneer er na een goed opgebouwd traject geen duidelijke verbetering optreedt.