Samenvatting

• Beschrijving klachten: Een Morton neuroom is een pijnlijke zenuwirritatie of verdikking van een gevoelszenuw in de voorvoet. De klachten zitten meestal tussen de derde en vierde teen, maar kunnen ook tussen andere tenen voorkomen.
• Ontstaanswijze: Klachten kunnen ontstaan door druk of beklemming van de zenuw, smalle schoenen, hoge hakken, voorvoetbelasting, voetstand, hallux valgus, platvoeten, holvoeten, sportbelasting, overgewicht of eerder voetletsel.
• Symptomen: Veelvoorkomende klachten zijn brandende, stekende of schietende pijn onder de bal van de voet, tintelingen, doof gevoel, uitstraling naar de tenen en het gevoel alsof er een steentje, sokrand of propje onder de voet zit.
• Diagnose: De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal, pijnlocatie, druktesten, schoenbelasting en lichamelijk onderzoek. Echo of MRI kan helpen bij twijfel of bij aanhoudende klachten.
• (Zelf)behandeling en herstel: Behandeling richt zich op drukvermindering, ruim schoeisel, voorvoetkussen, zolen, belasting doseren, podotherapie, fysiotherapie en soms injectie of operatie bij blijvende ernstige klachten.

Beschrijving klachten

Een Morton neuroom, ook wel Mortonse neuralgie of Morton's neuroma genoemd, is een pijnlijke irritatie van een gevoelszenuw in de voorvoet. De zenuw loopt tussen de middenvoetsbeentjes richting de tenen. Door langdurige druk of beklemming kan de zenuw gevoelig en verdikt raken.

De klachten zitten meestal tussen de derde en vierde teen, gerekend vanaf de grote teen. Soms zitten de klachten tussen de tweede en derde teen. Omdat het om een gevoelszenuw gaat, staan pijn, tintelingen, branderigheid en doof gevoel op de voorgrond. Er ontstaat meestal geen echte spierzwakte door het Morton neuroom zelf.

Veel mensen omschrijven het gevoel alsof er een steentje, sokrand, propje of verdikking onder de bal van de voet zit. De klachten worden vaak erger bij smalle schoenen, hoge hakken, lang staan, wandelen, hardlopen of traplopen. Schoenen uittrekken, rust nemen of de voorvoet masseren kan tijdelijk verlichting geven.

Een Morton neuroom kan lijken op andere oorzaken van voorvoetpijn, zoals metatarsalgie, sesamoiditis, eeltvorming, stressfractuur, hallux valgus of zenuwklachten vanuit de rug. Daarom is het belangrijk om bij aanhoudende klachten goed te kijken naar pijnlocatie, schoeisel, voetstand en belasting.

Beschrijving van de afbeelding: De afbeelding toont de voorvoet met een geïrriteerde zenuw tussen de middenvoetsbeentjes. Bij een Morton neuroom zit de pijn meestal onder de bal van de voet en kan deze uitstralen naar de tenen.

Typisch gevoel bij Morton neuroom

Een herkenbare klacht is het gevoel alsof er een steentje in de schoen zit, terwijl er niets te zien is. De pijn kan brandend, stekend of elektrisch aanvoelen en kan uitstralen naar twee naast elkaar gelegen tenen.

Ontstaanswijze

Een Morton neuroom ontstaat meestal door herhaalde druk, wrijving of beklemming van een zenuw in de voorvoet. Vaak spelen meerdere factoren tegelijk mee, zoals smal schoeisel, hoge voorvoetdruk, voetstand, sportbelasting of een veranderde afwikkeling.

• Druk op de zenuw: Wanneer de middenvoetsbeentjes of omliggende structuren druk geven op de zenuw, kan deze geïrriteerd raken.
• Smalle schoenen: Schoenen met een smalle neus drukken de middenvoetsbeentjes naar elkaar toe en kunnen de zenuw beklemmen.
• Hoge hakken: Hoge hakken verplaatsen meer druk naar de voorvoet en kunnen klachten uitlokken of verergeren.
• Voorvoetbelasting: Veel lopen, hardlopen, springen, dansen, tennis of sporten met veel afzetten kan de druk onder de voorvoet verhogen.
• Voetstand: Holvoeten, platvoeten, een doorgezakte voorvoet of afwijkende afwikkeling kunnen de drukverdeling veranderen.
• Hallux valgus of hallux rigidus: Een scheve grote teen of stijve grote teen kan de belasting onder de voorvoet veranderen. Lees meer over hallux valgus en hallux rigidus.
• Eerder voet- of enkelletsel: Een trauma, verzwikking, breuk of operatie kan het looppatroon of de druk onder de voet veranderen.
• Overgewicht: Extra lichaamsgewicht kan de druk op de voorvoet verhogen.
• Eelt of drukplekken: Eelt onder de voorvoet kan wijzen op verhoogde druk en kan de klachten versterken.

Morton neuroom en metatarsalgie

Een Morton neuroom kan onderdeel zijn van voorvoetpijn, maar is niet hetzelfde als algemene metatarsalgie. Bij metatarsalgie staat drukpijn onder de bal van de voet centraal. Bij een Morton neuroom staan zenuwklachten meer op de voorgrond, zoals tintelingen, branderigheid, doof gevoel of uitstraling naar de tenen.

Symptomen

De klachten bij een Morton neuroom zitten meestal onder de bal van de voet en stralen vaak uit naar twee naast elkaar gelegen tenen. De pijn kan wisselen in ernst en wordt vaak beïnvloed door schoenen en belasting.

• Pijn onder de bal van de voet: Vaak tussen de derde en vierde teen, soms tussen de tweede en derde teen.
• Branderige of stekende pijn: De pijn kan scherp, brandend, elektrisch of schietend aanvoelen.
• Tintelingen: Tintelingen of prikkelingen kunnen uitstralen naar de tenen.
• Doof gevoel: Een deel van de tenen kan minder gevoelig of vreemd aanvoelen.
• Gevoel van een steentje in de schoen: Veel mensen ervaren alsof er iets onder de voet zit, terwijl er niets zichtbaar is.
• Toename bij smalle schoenen: Smalle schoenen, hoge hakken of schoenen met weinig ruimte bij de tenen maken de klachten vaak erger.
• Pijn bij belasting: Wandelen, hardlopen, traplopen, lang staan of sporten kan klachten uitlokken.
• Verlichting bij rust: Schoenen uittrekken, de voet masseren of minder belasten geeft vaak tijdelijk verlichting.
• Wisselende klachten: De pijn kan soms dagen minder aanwezig zijn en daarna weer duidelijk terugkomen bij meer belasting.
• Geen zichtbare afwijking: Aan de buitenkant is vaak weinig te zien, waardoor de klacht soms lastig te herkennen is.

Diagnose

De diagnose Morton neuroom wordt meestal gesteld op basis van het klachtenverhaal en lichamelijk onderzoek. Er wordt gekeken naar de pijnlocatie, tintelingen, gevoelsverandering, drukpijn tussen de middenvoetsbeentjes, schoenbelasting, voetstand, teenstand en looppatroon.

Bij onderzoek kan druk op de voorvoet of het samenknijpen van de middenvoetsbeentjes de herkenbare pijn of tinteling oproepen. Ook wordt gekeken of de klachten passen bij andere oorzaken van voorvoetpijn, zoals metatarsalgie, stressfractuur, sesamoiditis, peesklachten, eeltvorming, hallux valgus of klachten vanuit de rug.

Aanvullende beeldvorming is niet altijd nodig, maar kan helpen bij twijfel of aanhoudende klachten. Een echo kan soms een verdikking van de zenuw of andere weke-delenoorzaken zichtbaar maken. Een MRI kan worden overwogen wanneer de diagnose onzeker blijft of wanneer andere oorzaken uitgesloten moeten worden. Een röntgenfoto toont een Morton neuroom meestal niet, maar kan nuttig zijn bij verdenking op botletsel, artrose of standsafwijking.

Neem contact op met de huisarts bij snel toenemende pijn, niet kunnen steunen, duidelijke zwelling na trauma, roodheid met warmte of koorts, wondjes, gevoelsverlies, diabetes, of klachten die ondanks ruim schoeisel en drukvermindering blijven bestaan.

(Zelf)behandeling en herstel

De behandeling van een Morton neuroom richt zich vooral op het verminderen van druk en beklemming van de zenuw. In veel gevallen begint de aanpak met ruimer schoeisel, minder voorvoetdruk, aanpassing van belasting en eventueel podotherapeutisch advies.

• Schoenen aanpassen: Kies schoenen met voldoende ruimte bij de tenen, een brede voorvoet, goede demping en een zool die niet te veel druk op de bal van de voet geeft. Vermijd tijdelijk smalle schoenen en hoge hakken.
• Druk verminderen: Een voorvoetkussen, metatarsaal pad of zoolaanpassing kan helpen om druk van de zenuw af te halen. De juiste plaatsing is belangrijk.
• Podotherapie: Een podotherapeut kan de voetstand, drukverdeling en schoenbelasting beoordelen en eventueel zolen of schoenadvies geven.
• Belasting doseren: Verminder tijdelijk activiteiten die klachten uitlokken, zoals lang wandelen, hardlopen, springen of lang staan. Bouw daarna rustig weer op.
• Fysiotherapie: Fysiotherapie kan helpen bij looppatroon, mobiliteit, belastingopbouw, voet- en enkelcontrole en bijkomende klachten in voet, enkel, knie, heup of rug. Vind een passende praktijk via de BehandelaarWijzer.
• Zelfstandig trainen: Wil je gericht werken aan kracht, stabiliteit en belastbaarheid? Dan kan een trainingsschema op maat helpen om rustig en haalbaar op te bouwen.
• Pijnstilling of injectie: Bij duidelijke pijn kan een arts beoordelen of pijnstilling, ontstekingsremming of een injectie passend is. Gebruik medicatie altijd zorgvuldig en overleg bij twijfel met huisarts of apotheker.
• Operatie: Bij ernstige en blijvende klachten kan een specialist beoordelen of een operatie nodig is. Daarbij kan de zenuw worden vrijgelegd of kan het neuroom worden verwijderd. Na verwijdering kan soms blijvend doof gevoel in een deel van de tenen ontstaan.
• Herstel na operatie: De herstelduur verschilt per persoon en per ingreep. Belasting wordt meestal stapsgewijs opgebouwd volgens het advies van de specialist. Soms zijn tijdelijk krukken, aangepast schoeisel of fysiotherapie nodig.
• Leefstijl en gewicht: Een gezond gewicht, voldoende beweging en goede algemene belastbaarheid kunnen helpen om druk op voet, enkel, knie en heup beter te verdragen. Bekijk ook onze informatie over leefstijl of de e-learning Een gezonde leefstijl in 5 stappen.